را چشم زخم نرسد ، و هفت روايت از پيغمبر ( ص ) بر درستى چشم زخم نقل است و عقيده ى حكما بر درستى آن از اين جهت است كه چون نيروى خيال در اعمال بدنى انسان مؤثّر است چنان كه مىبينيم اگر تخته اى بر زمين باشد روى آن راه ميروند و اگر آن را بر دو ديوار مرتفع مانند پل قرار دهند ميترسند و نمىروند و ممكن است اگر كسى برود از ترس بيفتد ، پس همانطور كه ممكن است نيروى خيال و مجسّم شدن سقوط در خود آدمى مؤثّر باشد و او را ساقط كند ممكن است در ديگرى هم اثر كند و هم ممكن است در حيوانى اثر كند . و تجربه از قديم الايّام نشان داده است اثر چشم را و پيغمبران هم آن را گفته‌اند پس نبايد در درستى آن شكّ داشت ، نظر ديگر در مقصود از اين جمله گفته ى ابو علىّ جبّائى است كه چون فرزندان يعقوب در مردم مصر شهرت داشتند و از آنها سخن مىگفتند يعقوب به آنها سفارش كرد از يك دروازه به صورت دسته ى يازده نفرى و وضع مخصوص خود وارد شهر نشوند كه شايد موجب حسد و ناپسندى مردم شود و يا پادشاه از آن وضع انديشناك شود و آنها را بگيرند و حبس كنند . و ابراهيم نخعى گفته است : چون يعقوب خبر داشت كه آنها نزد يوسف ميروند سفارش كرد همگى با هم وارد بر او نشوند تا برادر تنى او بنيامين تنها نزد يوسف برود . تأويلات : مقصود از « باب واحد » يكى از راههاى فضيلت است . مثل سخاوت و شجاعت و يا يكى از روشهاى صفات حقّ است كه سر چشمه و موجب جميع فضائل است ، پس نتيجه ى جمله چنين است : اى فرزندان از راه شجاعت يا سخاوت تنها كسب فضيلت نكنيد و از راههاى متفرّق و متعدّد بسوى فضيلت برويد تا مردمانى عادل و كامل باشيد و بر صفت عدالت مستقرّ شويد ، و يا معنى جمله اين است : بر تمام صفات حقّ براى خود روش اتّخاذ كنيد نه بر يكى از آنها تا براى شما حالت كشف و شهود فراهم شود چنان كه در حديث است : خداوند در روز قيامت به صورت عقايد اشخاص براى آنها متجلَّى است . « ما أُغْنِي عَنْكُمْ مِنَ اللَّه » 67 روح البيان : نوشته است : در لطائف آورده كه